- Oddaj kartkę! – wrzasnęła jędzowata S., zorientowawszy się, że ściągam. Nieco zbita z tropu podałam jej wpół wypełniony arkusz. Powinnam była przeprosić? Co właściwie robi się, gdy ktoś nakryje nas na oszustwie? Robiłam to już miliony razy, ale przecież nikt wcześniej nie zauważył. Miałam setki pomysłów, dotyczących wykonania „magicznej karteczki”, ale nigdy nie zastanawiałam się nad ewentualnym przyłapaniem. Z każdym sprawdzianem spisywałam coraz odważniej, bo skoro nikt nie reaguje, to nie może być takie złe, każdy ściąga. Dopiero siedząc nad pustą ławką, zdałam sobie sprawę z popełnionego błędu. Dlaczego to zrobiłam? Brak wiedzy? Skądże, przecież uczyłam się tych idiotycznych słów przez cały miniony wieczór. Mała karteczka miała być jedynie pomocą, w razie „gdyby” - bo przecież zawsze miałam jakąś rezerwę. Nikt dotąd nie zgłosił sprzeciwu. Nikt nie oglądał moich rąk, nikt przeszukiwał piórnika, nikt nie stał nad głową. Skoro nie stał, mogłam robić to, na co miałam ochotę, a ochotę miałam na dobrą ocenę, będącą efektem minimalnego wysiłku. Dopiero teraz, patrząc na skupienie znajomych, piszących sprawdzian, zrozumiałam, że zrobiłam coś nie tak.Ściąga jest tu jedynie symbolem grzechu. Ile razy już robiłam to, czego nie powinnam była, jednak brnęłam dalej, ponieważ dotąd nie poniosłam żadnych konsekwencji błędnego wyboru? Kiedy raz udało mi się ściągnąć, pozostając niezauważoną, robiłam to ponownie – „przecież nic złego się nie stało”. Często nie zdajemy sobie sprawy z własnego oszustwa. Permanentne wykonywanie tej samej, nieodpowiedniej czynności, sprawia, że przyzwyczajamy się do niej, a tym samym przestajemy zauważać jej złą stronę. Nieraz zadawałam sobie pytanie, jak to możliwe, że człowiek z zimną krwią zabija drugiego istotę? Jak można dopuścić, by mąż bił żonę, czy też lekarz notorycznie brał łapówki? Dopiero siedząc w felernej ławce i patrząc w oczy rozzłoszczonej nauczycielki, zrozumiałam jak brzmi celna odpowiedź. Kiedy człowiek raz zrobi coś bezkarnie, pewne jest, że uczyni to ponownie, bez z względu na to, jak straszny wydaje się ów czyn. Skoro nie otrzymał żadnej kary, może następna próba także się powiedzie, skoro nikt nie protestuje – może nie jest to złe? Wpadamy w pułapkę nieświadomego fałszu. Nigdy nie przyznamy się przed sobą, że – ja (miejsce na imię) umyślnie okłamuję i jestem oszustem, dlatego błędne koło po raz kolejny zatoczy krąg.
